Ten tekst przeczytasz w 3 min.
od siebie słów kilka
Cerkiew św. Michała Archanioła w Brunarach znajduje się we wsi Brunary, w powiecie gorlickim, na terenie Beskidu Niskiego. To jedna z najcenniejszych drewnianych świątyń łemkowskich w Polsce. W 2013 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wraz z innymi cerkwiami drewnianymi w Polsce i na Ukrainie. Obiekt należy także do Szlaku Architektury Drewnianej województwa małopolskiego.
Pierwsza cerkiew w Brunarach powstała po 1616 roku, gdy utworzono parafię unicką. Nową świątynię wzniesiono w 1653 roku, natomiast obecny budynek pochodzi z XVIII wieku. W 1831 roku cerkiew została przebudowana i powiększona. Połączono dawne prezbiterium z nawą oraz dobudowano nowe, trójbocznie zamknięte prezbiterium. Całość przykryto nowym dachem, nadając świątyni bardziej zwartą bryłę. Po akcji „Wisła” cerkiew przejęła wspólnota rzymskokatolicka. Dziś funkcjonuje jako kościół parafii Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej, należącej do dekanatu Ropa diecezji tarnowskiej.
Architektonicznie jest to trójdzielna cerkiew łemkowska o konstrukcji zrębowej. Nad przedsionkiem wznosi się wieża z hełmem zwieńczonym kutym krzyżem. Podobne hełmy znajdują się nad nawą i prezbiterium. Ciemna, niemal czarna bryła świątyni prezentuje się majestatycznie i wyraźnie odcina się od zieleni okolicznych łąk. Z zewnątrz budowla nie wydaje się bardziej efektowna niż inne cerkwie regionu, jednak jej proporcje i spójność kompozycyjna robią duże wrażenie.
We wnętrzu znajduje się barokowy, osiemnastowieczny ikonostas oraz polichromia utrzymana w błękitnej tonacji z motywem winorośli. Zachowały się także ołtarze boczne z XVIII wieku oraz starszy ołtarz główny. Całość stanowi cenny przykład sakralnej architektury łemkowskiej, która harmonijnie łączy formę z krajobrazem.
Podsumowanie i parkowanie
Cerkiew w Brunarach to kolejne miejsce, które pokazuje, jak bardzo drewniana architektura potrafi wrosnąć w krajobraz. Ciemna bryła świątyni wygląda surowo i dostojnie. Nie jest może tak finezyjna jak cerkiew w Kwiatoniu, ale ma w sobie coś bardzo solidnego i spokojnego.
To udało się nam wejść do środka i mogliśmy zobaczyć wnętrze. ikonostas i polichromia uchodzą za jedne z ciekawszych w regionie. Wnętrza takich cerkwi mają zawsze specyficzny klimat. Jest w nich półmrok, zapach drewna i cisza, która zupełnie różni się od tej znanej z dużych, murowanych kościołów.
To świetne miejsce na krótki przystanek w drodze przez Łemkowszczyznę. Nie trzeba tu planować godzinnego zwiedzania. Wystarczy chwila spaceru wokół świątyni, kilka spojrzeń na detale dachów i wieży, by docenić kunszt dawnych cieśli. Tego typu budowle nie nudzą się nawet po zobaczeniu kilku podobnych obiektów.
Jeśli chodzi o parkowanie, nie ma większego problemu. W pobliżu cerkwi znajduje się całkiem sporo miejsc parkingowych, więc spokojnie można zostawić samochód i podejść pod samą świątynię.
położenie
Galeria zdjęć z wyjazdu
