Ten tekst przeczytasz w 4 min.
od siebie słów kilka
Zalew Brandka to stosunkowo młody zbiornik wodny znajdujący się w Miechowicach, jednej z dzielnic Bytomia na Górnym Śląsku. Nie jest to naturalne jezioro ani klasyczny zalew retencyjny. To tak zwany zbiornik zapadliskowy, który powstał wskutek działalności górniczej. Wieloletnie wydobycie węgla kamiennego doprowadziło do obniżenia terenu, a powstałe zagłębienie z czasem zaczęło wypełniać się wodą.
Zbiornik znajduje się w bardzo charakterystycznym miejscu. Położony jest pomiędzy drogą krajową nr 88 a autostradą A1. Szczególnie z trasy nr 88 bardzo dobrze widać jego taflę. Właśnie dlatego wiele osób regularnie przejeżdżających tą drogą może zwrócić uwagę na ten akwen.
Okolica zalewu ma mocno przemysłowy charakter. W krajobrazie wciąż można zauważyć ślady działalności człowieka. Jednocześnie natura bardzo szybko próbuje odzyskać ten teren. Wokół zbiornika pojawia się coraz więcej roślinności i a od północnej strony znajduje się las.
Zalew jest stosunkowo duży i można go obejść niemal dookoła. Wokół prowadzą gruntowe ścieżki oraz drogi wykorzystywane przez spacerowiczów i wędkarzy. Miejsce nie jest jeszcze zagospodarowane typowo rekreacyjnie, ale posiada spory potencjał.
Co ciekawe, nawet zimą zbiornik przyciąga ludzi. Podczas naszej wizyty tafla była całkowicie zamarznięta, a mimo tego na lodzie pojawili się wędkarze łowiący metodą podlodową.
Historia
Historia Zalewu Brandka jest nierozerwalnie związana z przemysłową historią Bytomia i Miechowic. Nie powstał on jako planowany zbiornik rekreacyjny czy retencyjny. To typowy śląski zbiornik zapadliskowy, który pojawił się jako skutek wieloletniej eksploatacji górniczej. Wydobycie węgla kamiennego powodowało stopniowe osiadanie terenu i deformacje gruntu.
W rejonie Miechowic przez wiele lat działała rozbudowana infrastruktura górnicza. Na okolicznych terenach funkcjonowały szyby, obiekty techniczne oraz przemysłowe zaplecze kopalń. Z czasem teren zaczął się obniżać, a powstałe zagłębienia zaczęły gromadzić wodę.
Początkowo miejsce miało zupełnie inny charakter niż obecnie. Wokół dominował krajobraz przemysłowy i infrastruktura związana z górnictwem. Do dziś podczas spaceru można odnaleźć pozostałości dawnych szybów, betonowych konstrukcji i fragmentów poprzemysłowej zabudowy. Są one częściowo ukryte wśród roślinności.
Dopiero z czasem przyroda zaczęła odzyskiwać teren. Pojawiły się drzewa, ptaki wodne i wędkarze. Obecnie Zalew Brandka jest użytkowany przez Polski Związek Wędkarski jako łowisko nr 824.
Liczby
Nie znaleźliśmy żadnych potwierdzonych danych na temat tego zbiornika.
Atrakcje i zabytki
• Szyb Krystyna – Jeden z najbardziej charakterystycznych symboli przemysłowego Bytomia. To ogromna wieża wyciągowa dawnej kopalni Szombierki. Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów przemysłowych regionu.
• Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach– Jeden z najważniejszych zabytków przemysłowych Górnego Śląska. Obiekt wpisano na listę UNESCO. Można zwiedzać podziemne wyrobiska i przepłynąć fragment trasy łodziami.
• Kolonia Zgorzelec – Zabytkowe robotnicze osiedle związane z przemysłową historią regionu. To ciekawy przykład dawnej śląskiej zabudowy mieszkalnej.
• Ruiny infrastruktury poprzemysłowej przy Brandce – Podczas spaceru wokół zalewu można odnaleźć pozostałości dawnych szybów i betonowych konstrukcji. Natura coraz bardziej je pochłania, ale nadają miejscu bardzo specyficzny charakter.
Podsumowanie i parkowanie
Musimy przyznać, że Zalew Brandka od dawna nas intrygował. Wielokrotnie przejeżdżaliśmy drogą krajową nr 88 i widzieliśmy ten zbiornik z okna samochodu. W końcu ciekawość wygrała.
Na pierwszy rzut oka miejsce wygląda całkiem interesująco. Zbiornik jest spory, można go obejść dookoła i momentami przy odpowiednim kadrze wygląda na zdjęciach naprawdę bardzo przyjemnie. Problem pojawia się jednak po chwili spaceru. Nadal bardzo mocno czuć tutaj przemysłowy charakter okolicy. W wielu miejscach teren wygląda na nieuporządkowany. Pojawiają się ślady zaśmiecenia i ogólnego nieładu.
Z drugiej strony natura robi tutaj naprawdę dobrą robotę. Za kilka lub kilkanaście lat może to wyglądać zupełnie inaczej. Wystarczyłoby przygotować kilka lepszych ścieżek, uporządkować teren i dodać trochę infrastruktury. Potencjał jest ogromny. Na razie jednak trudno nam polecić to miejsce jako cel specjalnego przyjazdu.
Jeśli ktoś mieszka blisko i szuka miejsca na jogging albo spacer, może być zadowolony, ale jeśli jednak ktoś planuje przyjazd specjalnie tutaj, to obecnie chyba jeszcze trochę za wcześnie. W okolicy możemy polecić Żabie Doły lub rezerwat Segiet, czyli inne miejsca gdzie natura odzyskuje tereny poprzemysłowe.
Jeśli chodzi o parkowanie, samochód można zostawić po wschodniej stronie zbiornika. Znajduje się tam niewielki parking. Trzeba jednak pamiętać o jednej rzeczy. Wjazd prowadzi z konkretnego kierunku przez łącznicę przy drodze nr 88. Sam dojazd bywa nierówny i uczciwie mówiąc samochód z wyższym zawieszeniem będzie tutaj znacznie lepszym pomysłem.
położenie
Galeria zdjęć z wyjazdu
