Ten tekst przeczytasz w 5 min.
od siebie słów kilka
Zamek w Gniewie to jedna z największych i najlepiej zachowanych twierdz krzyżackich w Polsce. Zamek znajduje się w mieście Gniew na historycznym Kociewiu, na wysokiej skarpie nad Wisłą. Położenie to miało ogromne znaczenie strategiczne, ponieważ pozwalało kontrolować ważny szlak handlowy prowadzący wzdłuż rzeki.
Twierdza powstała pod koniec XIII wieku i była jedną z głównych siedzib administracyjnych zakonu krzyżackiego na Pomorzu. Zamek pełnił funkcję siedziby komtura, czyli lokalnego dowódcy zakonu. Jednocześnie był ważnym ośrodkiem militarnym kontrolującym okoliczny region.
Budowla należy do największych zamków krzyżackich w Polsce. Często uznaje się ją za czwartą co do wielkości twierdzę zakonu po Zamku w Malborku. Charakterystyczna ceglana bryła zamku na planie czworoboku otaczająca dziedziniec należy do klasycznych przykładów architektury krzyżackiej.
Dziś zamek w Gniewie jest całkowicie odrestaurowany i należy do najlepiej zachowanych tego typu obiektów w Polsce. W jego wnętrzach funkcjonuje obecnie luksusowy hotel wraz ze strefą spa oraz zapleczem konferencyjnym.
Mimo współczesnych funkcji budowla zachowała swój historyczny charakter. Potężne mury, wieże i dziedziniec robią duże wrażenie. Nawet spacer wokół zamku pozwala zobaczyć, jak ogromną konstrukcją była ta średniowieczna twierdza.
Historia
Historia zamku w Gniewie rozpoczęła się w drugiej połowie XIII wieku. W 1282 roku książę pomorski Mściwój II przekazał te ziemie zakonowi krzyżackiemu. Krzyżacy szybko rozpoczęli budowę potężnej twierdzy, która miała zabezpieczać ich władzę nad Pomorzem.
Budowę zamku rozpoczęto pod koniec XIII wieku. Twierdza powstawała etapami i stopniowo rozrastała się w duży kompleks obronny. Wzniesiono ją na planie czworoboku z dziedzińcem wewnętrznym, co było charakterystyczne dla architektury krzyżackiej.
W okresie panowania zakonu zamek pełnił funkcję siedziby komtura gniewskiego. Był jednym z ważniejszych punktów administracyjnych i militarnych w tej części Pomorza. Kontrolował także żeglugę na Wiśle oraz handel prowadzony wzdłuż rzeki.
Po wojnie trzynastoletniej i podpisaniu drugiego pokoju toruńskiego w 1466 roku Gniew został włączony do Królestwa Polskiego. Zamek przestał być twierdzą zakonną i stał się siedzibą starostów królewskich.
W kolejnych stuleciach obiekt był wielokrotnie przebudowywany i modernizowany, a w XVII wieku odgrywał ważną rolę podczas wojen polsko-szwedzkich. W 1626 roku w okolicach Gniewu doszło do jednej z ważniejszych bitew tej wojny.
Od XVIII wieku znaczenie militarne twierdzy zaczęło maleć. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku zamek znalazł się pod panowaniem pruskim. W tym okresie był wykorzystywany jako koszary oraz magazyny wojskowe.
Po II wojnie światowej rozpoczęto stopniową odbudowę obiektu. W drugiej połowie XX wieku przeprowadzono szeroko zakrojone prace konserwatorskie. Dzięki nim zamek odzyskał dawny wygląd i dziś jest jednym z najlepiej zachowanych zamków krzyżackich w Polsce.
Ciekawostki
• Zamek w Gniewie jest jednym z największych zamków krzyżackich w Polsce.
• Twierdza została zbudowana na wysokiej skarpie nad Wisłą, co dawało jej doskonałe warunki obronne.
• W XVII wieku w okolicach zamku rozegrała się bitwa wojny polsko-szwedzkiej.
• Zamek był siedzibą starostów królewskich po włączeniu Pomorza do Polski w 1466 roku.
• Współcześnie w zamku działa luksusowy hotel oraz centrum konferencyjne.
• W sezonie odbywają się tu rekonstrukcje historyczne i turnieje rycerskie.
Legendy
Legenda o duchu rycerza
Inna legenda mówi o duchu krzyżackiego rycerza, który miał zginąć w murach zamku podczas jednego z oblężeń. Według opowieści był to młody zakonnik, który nie chciał walczyć przeciwko mieszkańcom Pomorza.
Podobno podczas walk odmówił wykonania rozkazu swojego przełożonego. Skazano go za to skazany na śmierć przez własnych towarzyszy. Egzekucję przeprowadzono w jednym z zamkowych pomieszczeń.
Od tego czasu jego duch miał pojawiać się w zamku w czasie burzowych nocy. Świadkowie opowiadają o tajemniczych krokach i postaci przechadzającej się po dziedzińcu.
Według legendy rycerz wciąż szuka przebaczenia i spokoju. Dopóki go nie znajdzie, jego duch ma pozostać w murach zamku.
Podsumowanie i parkowanie
Zamek w Gniewie zrobił na nas naprawdę duże wrażenie. Nawet jeśli ktoś nie interesuje się szczególnie historią, trudno przejść obojętnie obok tak ogromnej twierdzy. Budowla jest dziś pięknie odrestaurowana, a całość wygląda bardzo zadbanie, a okolica zamku jest dobrze zagospodarowana. Spacer wokół murów pozwala zobaczyć, jak potężna była to konstrukcja.
Warto jednak pamiętać, że obecnie w zamku działa hotel. Z tego powodu wejście do środka bywa ograniczone. W czasie naszej wizyty trafiliśmy akurat na imprezę zamkniętą i niestety nie było możliwości zwiedzania wnętrz.
Mimo to samo obejście zamku było bardzo ciekawe. Widać dokładnie skalę całej budowli i można wyobrazić sobie, jak wyglądało życie w takiej twierdzy. Naszym zdaniem bardzo ciekawym pomysłem byłoby przenocowanie w tym miejscu. Spędzenie nocy w dawnym zamku krzyżackim musi dawać naprawdę niezwykłe wrażenie. Można przez chwilę poczuć się jak średniowieczny władca.
Zamek znajduje się bardzo blisko centrum miasta. Dlatego wizytę tutaj warto połączyć ze spacerem po rynku i uliczkach Gniew.
Jeśli chodzi o parkowanie, sprawa jest dość prosta. Samochód można zostawić przy ulicy Plac Zamkowy, poza terenem hotelowym. Znajduje się tam darmowy parking, z którego do zamku jest zaledwie kilka minut spaceru.




