Ten tekst przeczytasz w 3 min.
od siebie słów kilka
Pomnik Poległych w I W.Ś. i Cmentarz Ewangelicki Wierzchucino znajduje się na skraju niewielkiej miejscowości Wierzchucino położonej na północnych Kaszubach, w pobliżu wybrzeża Morza Bałtyckiego i na północ od Jeziora Żarnowieckiego. Niewielka nekropolia związana była z dawną społecznością ewangelicką zamieszkującą te tereny. W jej obrębie znajduje się XIX-wieczny cmentarz ewangelicki oraz pomnik upamiętniający mieszkańców okolicy poległych podczas I wojny światowej.
Cmentarz znajduje się około kilometra na zachód od centrum wsi. Nekropolia powstała w XIX wieku i była miejscem pochówku lokalnej społeczności protestanckiej. Na Pomorzu i Kaszubach tego typu cmentarze są dość częste, ponieważ przed II wojną światową na tych terenach mieszkała znaczna liczba ludności niemieckiej wyznania ewangelickiego.
Do dziś na cmentarzu zachowało się kilka nagrobków, jednak większość z nich jest w „złym stanie technicznym”. Kamienne płyty są przewrócone lub częściowo zniszczone. W wielu miejscach teren jest mocno porośnięty trawą oraz krzewami, co dodatkowo utrudnia poruszanie się po nekropolii. Czasami trzeba uważać, aby nie nadepnąć na fragmenty starych nagrobków ukrytych w roślinności.
Najbardziej charakterystycznym elementem tego miejsca jest pomnik poległych w I wojnie światowej. Został on wzniesiony staraniem lokalnego stowarzyszenia weteranów Wierschutziner Krieger Verein i odsłonięty 24 lipca 1927 roku. Pomnik zbudowano z wielu warstw kamieni. Całość zwieńczono kamiennymi kulami oraz wykutym w kamieniu wojskowym hełmem.
Na froncie pomnika znajduje się granitowa tablica z czterdziestoma czterema nazwiskami mieszkańców wsi i okolic poległych w latach 1914–1918. Tablica nosi ślady uszkodzeń, prawdopodobnie pochodzących z końcowego okresu II wojny światowej. Poniżej umieszczono także nowszą tablicę poświęconą pamięci poległych i zaginionych w czasie kolejnej wojny.
Podsumowanie i parkowanie
Cmentarz Ewangelicki Wierzchucino oraz pomnik poległych w I wojnie światowej to miejsce, które można zobaczyć przy okazji przejazdu przez tę część Pomorza. Nie jest to jednak duża atrakcja turystyczna nawet dla wielbicieli tego typu miejsc. Sam teren nekropolii sprawia raczej dość zaniedbane wrażenie.
Nagrobków zachowało się niewiele i są one w większości mocno zniszczone. Najlepiej zachowanym elementem całego miejsca jest pomnik poległych w I wojnie światowej. Jest on dobrze widoczny i stosunkowo łatwo go zauważyć z drogi. Sam monument robi całkiem solidne wrażenie, choć także przydałoby się mu trochę więcej opieki i konserwacji.
Trzeba też przyznać, że miejsce to nie ma typowego klimatu opuszczonych cmentarzy, które często posiadają pewną tajemniczą atmosferę. Tutaj dominują raczej zarośla i ogólne wrażenie zaniedbania. Mimo to jest to fragment lokalnej historii i świadectwo dawnej obecności społeczności ewangelickiej w tej części Kaszub.
Naszym zdaniem można tu zajrzeć, ale raczej przy okazji. Obejrzenie pomnika i kilku zachowanych nagrobków zajmuje dosłownie kilka minut.
Jeśli chodzi o parkowanie, sprawa jest bardzo prosta. Samochód można zostawić tuż przed cmentarzem na niewielkim parkingu przy drodze wojewódzkiej nr 213.
położenie
Galeria zdjęć z wyjazdu
