Ten tekst przeczytasz w 3 min.
od siebie słów kilka
Cerkiew św. Paraskiewy w Kwiatoniu znajduje się w niewielkiej wsi Kwiatoń, położonej wśród zielonych wzgórz Beskid Niski. To jedna z najlepiej zachowanych cerkwi łemkowskich w Polsce i zarazem modelowy przykład północno-zachodniego typu cerkwi łemkowskiej. Świątynia została wzniesiona z drewna w drugiej połowie XVII wieku, a za symboliczny rok budowy często przyjmuje się 1700. Obecną, charakterystyczną sylwetkę uzupełnia wieża, której najstarsza datowana konstrukcja pochodzi z 1743 roku.
Cerkiew pierwotnie pełniła funkcję świątyni greckokatolickiej. Po wysiedleniach ludności łemkowskiej w ramach akcji „Wisła” zaczęła być użytkowana przez rzymskich katolików. Dziś jest świątynią współużytkowaną przez oba obrządki i pozostaje filią parafii w Uściu Gorlickim. Obiekt należy do Szlaku Architektury Drewnianej województwa małopolskiego, a w 2013 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Architektura cerkwi jest wyjątkowo czytelna i harmonijna. Budowlę wzniesiono w konstrukcji zrębowej, na planie trzech kwadratów, co odpowiada trójdzielności funkcjonalnej: prezbiterium, nawy i babińca. Bryła stopniowo narasta ku dominującej, smukłej wieży, co nadaje całości lekkości mimo wyraźnie sakralnego charakteru. Każdy z członów przykryto osobnym dachem, a całość obita gontem, który po niedawnym czyszczeniu i konserwacji prezentuje się znakomicie.
Otoczenie cerkwi również robi bardzo dobre wrażenie. Świątynia zamknięta jest w obrębie ogrodzenia z bali, z dwiema drewnianymi bramkami zwieńczonymi gontowymi daszkami. Całość tworzy spójny, uporządkowany zespół, który świetnie wpisuje się w krajobraz doliny. Nawet bez wchodzenia do wnętrza cerkiew robi ogromne wrażenie i pozwala zrozumieć, dlaczego uznawana jest za jedną z najpiękniejszych świątyń łemkowskich.
Podsumowanie i parkowanie
To jedno z tych miejsc, przy których naprawdę warto się zatrzymać, nawet jeśli wcześniej nie planowało się postoju. Cerkiew w Kwiatoniu po niedawnych pracach konserwatorskich prezentuje się wręcz wzorcowo. Gonty są równe, bryła czytelna, a całość doskonale komponuje się z zielonym otoczeniem Beskidu Niskiego. Architektura jest na tyle uniwersalna, że spodoba się nawet osobom niezainteresowanym historią czy sztuką sakralną.
My niestety trafiliśmy na moment, gdy wnętrze było zamknięte. Aby wejść do środka, trzeba zadzwonić i poczekać na osobę, która przyjedzie otworzyć świątynię. Przy niewielkim ruchu turystycznym jest to rozwiązanie zrozumiałe, choć w praktyce dość mało wygodne. Z drugiej strony, oglądanie cerkwi z zewnątrz w zupełności wystarcza, by docenić jej klasę i urodę. To nie jest obiekt, który trzeba „zaliczyć” od środka, by poczuć jego wyjątkowość.
Cerkiew świetnie sprawdza się jako krótki przystanek w trasie przez Łemkowszczyznę. Można tu spokojnie pospacerować, obejść budynek dookoła, zrobić kilka zdjęć i ruszyć dalej. Nie ma tłumów, nie ma straganów ani turystycznego hałasu. Jest cisza, przestrzeń i bardzo przyjemny klimat.
Jeśli chodzi o parkowanie, sprawa jest prosta. Bezpośrednio przy cerkwi znajduje się wygodny parking.
położenie
Galeria zdjęć z wyjazdu
