Ten tekst przeczytasz w 2 min.
od siebie słów kilka
Cmentarz wojenny nr 60 – Magura to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najlepiej utrzymanych zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych z okresu I wojny światowej. Obiekt znajduje się na Przełęczy Małastowskiej. W zachodniej części przysiółka Pętna miejscowości Małastów, na terenie gminy Sękowa. Cmentarz znajduje się tuż przy drodze wojewódzkiej nr 977, co czyni go jednym z najłatwiej dostępnych cmentarzy wojennych w Beskidzie Niskim.
Cmentarz powstał z inicjatywy Oddziału Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie i został zaprojektowany przez Dušana Jurkoviča. Jego architektura jest od razu rozpoznawalna. Monumentalna, ale jednocześnie oszczędna w formie i doskonale wpisana w górski krajobraz.
Centralnym elementem założenia jest drewniana kaplica, ustawiona w osi cmentarza. W jej wnętrzu znajduje się kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej oraz tablica inskrypcyjna przypominająca o krwawych walkach toczonych w tym rejonie. Wokół kaplicy rozmieszczono kwatery żołnierzy armii austro-węgierskiej, poległych w walkach w Karpatach w latach 1914–1915. Łącznie pochowano tu 174 żołnierzy.
Cmentarz był wielokrotnie remontowany, niestety nie zawsze z zachowaniem pełnej wierności pierwotnemu projektowi. Brakuje dziś części oryginalnych elementów, takich jak furtki czy duże krzyże na przednich kwaterach. Mimo to całość pozostaje bardzo zadbana i robi silne wrażenie. Unikatowym elementem jest drewniana macewa żołnierza wyznania mojżeszowego, będąca kopią oryginalnego nagrobka Mendla Broda, postawioną w 2003 roku.
Podsumowanie i parkowanie
Cmentarz wojenny nr 60 na Magurze to jedno z tych miejsc, które można zobaczyć zupełnie „przy okazji”, a mimo to zostaje w pamięci na długo. Położenie tuż przy drodze, wygodny parking i bliskość schroniska sprawiają, że nie wymaga żadnych logistycznych kombinacji. Wysiadasz z samochodu i po chwili jesteś w miejscu o naprawdę mocnym klimacie.
Dla nas to przykład cmentarza, który działa przestrzenią i architekturą, a nie liczbą detali. Otwarta panorama, monumentalna kaplica i cisza przełęczy tworzą atmosferę, która skłania do zatrzymania się na dłużej. Jest tu spokojnie, choć miejsce leży praktycznie przy drodze.
Parkowanie jest bardzo wygodne, ponieważ samochód można zostawić bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej nr 977, tuż obok cmentarza. To jeden z nielicznych galicyjskich cmentarzy wojennych, do których można dotrzeć bez marszu przez las czy strome podejścia. Idealny przystanek w trasie przez Beskid Niski.
położenie
Galeria zdjęć z wyjazdu
