Gibraltar

Jeśli podoba Ci się ten artykuł prosimy o udostępnienie :)

Ten tekst przeczytasz w 10 min.

Gibraltar to niewielkie Brytyjskie Terytorium Zamorskie położone na południowym krańcu Półwyspu Iberyjskiego. Choć zajmuje zaledwie 6,8 km², skrywa jedne z najbardziej niezwykłych atrakcji Europy. Monumentalna Skała Gibraltarska, jedyne dziko żyjące makaki na kontynencie, rozbudowane fortyfikacje oraz wyjątkowe położenie pomiędzy Morzem Śródziemnym a Oceanem Atlantyckim sprawiają, że jest to miejsce zupełnie inne niż otaczająca je Hiszpania. Sprawdź, co warto zobaczyć na Gibraltarze, jak zaplanować zwiedzanie i o czym warto pamiętać przed przekroczeniem granicy.

Gibraltar – brytyjska enklawa na krańcu Europy. Co warto zobaczyć i jak zaplanować zwiedzanie?

Gibraltar od lat rozbudza wyobraźnię podróżników. Dla jednych jest symbolem brytyjskiej obecności na południu Europy, dla innych przede wszystkim ogromną skałą górującą nad wejściem do Morza Śródziemnego. Choć wielu osobom kojarzy się z najbardziej wysuniętym na południe punktem kontynentu, w rzeczywistości tytuł ten należy do hiszpańskiej Tarify. Nie zmienia to jednak faktu, że Gibraltar jest jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc na mapie Europy.

Największą atrakcją enklawy jest oczywiście Skała Gibraltarska, zajmująca znaczną część całego terytorium. To jednocześnie rezerwat przyrody, dawna twierdza wojskowa oraz dom jedynych w Europie dziko żyjących makaków berberyjskich. Z jej szczytu można podziwiać panoramę miasta, Cieśninę Gibraltarską oraz wybrzeże Afryki, które przy dobrej pogodzie wydaje się być na wyciągnięcie ręki.

Mimo niewielkiej powierzchni Gibraltar oferuje zaskakująco dużo atrakcji. Znajdziemy tu liczne tunele i fortyfikacje z różnych okresów historycznych, jaskinie, punkty widokowe, port oraz tętniącą życiem Main Street pełną sklepów i restauracji. Charakterystycznym elementem jest również lotnisko, przez którego pas startowy prowadzi droga oraz przejście dla pieszych łączące granicę z centrum miasta.

To miejsce zdecydowanie warto uwzględnić podczas podróży po Andaluzji. Najwięcej satysfakcji przyniesie osobom lubiącym historię, militaria i spektakularne krajobrazy, choć nawet krótka wizyta pozwala poczuć wyjątkowy klimat tej niewielkiej brytyjskiej enklawy.

Historia

Historia Gibraltaru od zawsze związana była z jego położeniem. Kontrola nad wąską Cieśniną Gibraltarską oznaczała możliwość panowania nad jednym z najważniejszych szlaków morskich świata. Nic więc dziwnego, że przez wieki o ten niewielki skrawek lądu walczyły kolejne potęgi.

Nazwa Gibraltar pochodzi od arabskiego określenia Dżabal Tarik, czyli „Góra Tarika”. Nawiązuje ono do berberyjskiego wodza Tarika ibn Zijada, który w 711 roku rozpoczął stąd podbój Półwyspu Iberyjskiego. Przez następne stulecia twierdza przechodziła z rąk do rąk, aż ostatecznie w XV wieku została zdobyta przez Królestwo Kastylii.

Największy przełom nastąpił w 1704 roku podczas wojny o sukcesję hiszpańską. Gibraltar został zdobyty przez flotę angielsko-holenderską, a dziewięć lat później, na mocy traktatu utrechckiego, oficjalnie przeszedł pod panowanie Wielkiej Brytanii. Do dziś jest to jeden z głównych powodów sporów pomiędzy Hiszpanią i Wielką Brytanią.

Brytyjczycy bardzo szybko dostrzegli ogromny potencjał obronny Skały Gibraltarskiej. Powstały potężne fortyfikacje, baterie artyleryjskie oraz pierwsze tunele wykute we wnętrzu skały. Ich znaczenie szczególnie wzrosło podczas Wielkiego Oblężenia Gibraltaru w latach 1779–1783, kiedy hiszpańskie i francuskie wojska przez ponad trzy lata bezskutecznie próbowały odzyskać twierdzę.

Kolejna rozbudowa podziemnych korytarzy nastąpiła podczas II wojny światowej. W skałach wydrążono dziesiątki kilometrów tuneli, w których mieściły się magazyny, szpitale, koszary i stanowiska dowodzenia. Gibraltar stał się jedną z najważniejszych baz alianckich kontrolujących ruch na Morzu Śródziemnym.

Po zakończeniu wojny militarne znaczenie twierdzy stopniowo malało, a Gibraltar zaczął rozwijać się jako centrum finansowe i turystyczne. Mimo to ślady wojskowej przeszłości są widoczne niemal na każdym kroku. Dawne forty, baterie i tunele należą dziś do najciekawszych atrakcji całej enklawy.

Współczesny Gibraltar jest miejscem, w którym brytyjska administracja spotyka się z hiszpańskim klimatem. Czerwone budki telefoniczne stoją tu obok śródziemnomorskich palm, a angielski pub można znaleźć zaledwie kilkaset metrów od granicy z Hiszpanią. To właśnie ta wyjątkowa mieszanka kultur sprawia, że Gibraltar jest miejscem jedynym w swoim rodzaju.nie może to jednak wymagać kilku minut cierpliwości.

Atrakcje i zabytki

Skała Gibraltarska (The Rock of Gibraltar) – Najbardziej charakterystyczny symbol Gibraltaru i główna atrakcja całej enklawy. Skała wznosi się na wysokość 426 m n.p.m., oferując spektakularne widoki na Morze Śródziemne, Ocean Atlantycki oraz wybrzeże Afryki. Na szczyt można dostać się pieszo lub kolejką linową.
Upper Rock Nature Reserve – Rezerwat przyrody obejmujący większą część Skały Gibraltarskiej. To tutaj znajdują się liczne punkty widokowe, historyczne fortyfikacje oraz słynne makaki berberyjskie – jedyne dziko żyjące małpy w Europie.
Great Siege Tunnels – System tuneli wykutych podczas Wielkiego Oblężenia Gibraltaru w XVIII wieku. Dziś można zwiedzać ich fragmenty i zobaczyć stanowiska artyleryjskie oraz ekspozycje poświęcone historii twierdzy.
World War II Tunnels – Podziemny kompleks rozbudowany podczas II wojny światowej. Tunele pełniły funkcję magazynów, szpitali i centrów dowodzenia, a dziś są jedną z najciekawszych atrakcji militarnych Gibraltaru.
Jaskinia św. Michała (St. Michael’s Cave) – Jedna z najpiękniejszych jaskiń w Europie, znana z ogromnych komór i efektownych nacieków. W największej sali organizowane są koncerty i wydarzenia kulturalne.
Main Street – Główna ulica handlowa Gibraltaru pełna sklepów, restauracji i brytyjskich akcentów. To dobre miejsce na spacer, zakupy oraz chwilę odpoczynku podczas zwiedzania.
Europa Point – Najbardziej na południe wysunięty punkt Gibraltaru. Znajduje się tutaj latarnia morska, meczet Ibrahim-al-Ibrahim oraz punkt widokowy na Cieśninę Gibraltarską i wybrzeże Afryki.
Skywalk i Windsor Suspension Bridge – Nowoczesny szklany taras widokowy oraz wiszący most zawieszony nad zboczem Skały Gibraltarskiej. To atrakcje dla osób lubiących piękne panoramy i odrobinę adrenaliny.

Ciekawostki

Gibraltar ma powierzchnię zaledwie 6,8 km², co czyni go jednym z najmniejszych terytoriów zależnych na świecie.
Mieszka tutaj około 35 tysięcy osób, a gęstość zaludnienia należy do najwyższych w Europie.
Jedynymi dziko żyjącymi małpami w Europie są makaki berberyjskie, które zamieszkują Skałę Gibraltarską.
Według lokalnej legendy dopóki makaki żyją na Gibraltarze, terytorium pozostanie pod panowaniem Wielkiej Brytanii.
Pas startowy lotniska przecina normalna droga oraz przejście dla pieszych. Podczas startów i lądowań ruch jest czasowo wstrzymywany.
Wnętrze Skały Gibraltarskiej kryje ponad 50 kilometrów tuneli, budowanych przez ponad dwa stulecia.
Gibraltar posiada własną walutę – funta gibraltarskiego (GIP), który ma taki sam kurs jak funt brytyjski.
Mimo brytyjskiej administracji obowiązuje tutaj ruch prawostronny.
Z Europa Point do wybrzeży Afryki jest zaledwie około 20 kilometrów.
Na Gibraltarze często można usłyszeć charakterystyczny dialekt Llanito, będący mieszanką języka angielskiego i hiszpańskiego.

Co warto wiedzieć przed wyjazdem

Do przekroczenia granicy wystarczy ważny dowód osobisty lub paszport.
Gibraltar nie należy do Unii Europejskiej, dlatego należy liczyć się z kontrolą graniczną.
Nie są wymagane brytyjskie formalności wizowe obowiązujące przy podróżach do Wielkiej Brytanii.
Na Gibraltarze obowiązuje ruch prawostronny, mimo że jest to terytorium brytyjskie.
W wielu sklepach można zapłacić euro, jednak kurs wymiany często jest bardzo niekorzystny. Najlepiej płacić kartą lub funtami.
Bilety na kolejkę linową warto kupić wcześniej przez internet. Na miejscu wymienia się voucher na właściwy bilet.
Większość atrakcji na Skale Gibraltarskiej zamykana jest około godziny 17:00–18:00, dlatego najlepiej rozpocząć zwiedzanie rano.
Shuttle Bus pozwala wygodnie dostać się z centrum do najważniejszych atrakcji.
Nie wolno dokarmiać makaków ani wyciągać przy nich jedzenia. Zwierzęta potrafią być bardzo sprytne i wykorzystują każdą okazję do zdobycia przekąsek.
Jeśli planujesz zwiedzić tunele, jaskinie oraz punkty widokowe, przeznacz na Gibraltar cały dzień.
W sezonie letnim warto zabrać wodę, nakrycie głowy oraz wygodne obuwie, ponieważ nawet przy korzystaniu z kolejki czeka sporo spacerowania.
Do centrum bez problemu można dojść pieszo z granicy, dzięki czemu nie ma konieczności korzystania z samochodu.

Nasze zwiedzanie

Na Gibraltar wybraliśmy się pieszo, ponieważ nocowaliśmy dosłownie kilka minut od granicy, ale jeszcze po hiszpańskiej stronie. Dzięki temu nie musieliśmy martwić się samochodem i od samego początku mogliśmy skupić się na zwiedzaniu. Już pierwsza atrakcja pojawiła się praktycznie od razu – przejście przez pas startowy czynnego lotniska. Trudno znaleźć drugie takie miejsce w Europie.

Po przekroczeniu granicy ruszyliśmy główną ulicą Main Street w kierunku kolejki linowej. Początkowo planowaliśmy wejść na Skałę Gibraltarską pieszo, ale szybko doszliśmy do wniosku, że przy godzinie, o której dotarliśmy, zwyczajnie zabraknie nam czasu. Ostatecznie wybraliśmy kolejkę i była to dobra decyzja.

Już po kilku minutach znaleźliśmy się na szczycie. Widok z góry zrobił na nas ogromne wrażenie. Z jednej strony Morze Śródziemne, z drugiej Ocean Atlantycki, a gdzieś na horyzoncie doskonale widoczne wybrzeże Afryki. To jeden z tych momentów, kiedy człowiek na chwilę odkłada aparat i po prostu patrzy.

Oczywiście nie zabrakło również spotkania z makakami. Ku naszemu zaskoczeniu większość z nich była wyjątkowo spokojna i bardziej interesowała się popołudniową drzemką niż turystami. Mimo wszystko warto pamiętać, żeby nie wyciągać przy nich jedzenia. Z relacji pracowników wiemy, że potrafią błyskawicznie wykorzystać każdą okazję.

Na górę dotarliśmy niestety dość późno. Większość muzeów i atrakcji była już zamknięta, dlatego mogliśmy jedynie podziwiać widoki i rozpocząć spokojne zejście pieszo do miasta. Sam spacer w dół zajął nam około dwóch godzin, ale ani przez chwilę nie żałowaliśmy tej decyzji. Po drodze co chwilę pojawiały się nowe panoramy oraz kolejne elementy dawnych fortyfikacji.

Już teraz wiemy, że jeśli jeszcze kiedyś wrócimy na Gibraltar, to zarezerwujemy na niego cały dzień. Cztery lub pięć godzin wystarczy, żeby się zachwycić tym miejscem, ale zdecydowanie za mało, aby zobaczyć wszystko, co ma do zaoferowania.

Podsumowanie i parkowanie

Gibraltar okazał się dokładnie takim miejscem, jakiego się spodziewaliśmy, a może nawet odrobinę lepszym. To niewielka enklawa, ale liczba atrakcji i różnorodność krajobrazów naprawdę potrafią zaskoczyć. W ciągu jednego dnia można zobaczyć wojskowe fortyfikacje, rezerwat przyrody, jedyne dziko żyjące małpy w Europie oraz panoramę dwóch kontynentów.

Naszym zdaniem największym atutem Gibraltaru jest właśnie jego wyjątkowość. Trudno znaleźć drugie miejsce, gdzie w ciągu kilku godzin przechodzi się przez pas startowy lotniska, wjeżdża kolejką na monumentalną skałę i obserwuje makaki spacerujące dosłownie kilka metrów od turystów.

Czy warto tu przyjechać? Zdecydowanie tak. Zwłaszcza jeśli podróżujecie po Andaluzji lub planujecie trasę w kierunku południowej Hiszpanii. My z pewnością jeszcze tutaj wrócimy, ale następnym razem przyjedziemy znacznie wcześniej, żeby spokojnie zwiedzić tunele, muzea i wszystkie miejsca, które tym razem musieliśmy odpuścić.

Jeżeli przyjeżdżacie samochodem, nie powinniście mieć większych problemów ze znalezieniem miejsca parkingowego. W okolicy dolnej stacji kolejki znajduje się duży parking, z którego korzysta większość turystów.