Ten tekst przeczytasz w 4 min.
od siebie słów kilka
Jezioro Dzierżno Małe to mniej znany i zdecydowanie spokojniejszy brat popularnego Dzierżna Dużego. Zbiornik położony jest w zachodniej części Górnego Śląska, niedaleko Pyskowic, a dojazd z Gliwic czy Kędzierzyna-Koźla zajmuje zaledwie kilkanaście minut. Razem z Jeziorem Dzierżno Duże oraz Jeziorem Pławniowice tworzy charakterystyczny kompleks trzech zbiorników wodnych powiązanych z doliną rzeki Kłodnicy.
Na mapach Dzierżno Małe może sprawiać wrażenie intensywnie zagospodarowanego rekreacyjnie. Wzdłuż jego brzegów zaznaczono liczne ośrodki wypoczynkowe, kluby i dawne zaplecza hotelowo-kempingowe. W praktyce obraz jest znacznie mniej optymistyczny. Zdecydowana większość linii brzegowej od strony zachodniej, południowej i północnej jest niedostępna, ponieważ tereny są ogrodzone i należą do zamkniętych ośrodków. Wiele z nich wygląda na opuszczone lub funkcjonujące jedynie szczątkowo.
Zabudowa wokół jeziora wyraźnie trąci realiami PRL-u. Domki, pawilony i zaplecze techniczne często są zaniedbane, a w części ośrodków widać wyraźne ślady wieloletniego braku użytkowania. To wszystko sprawia, że jezioro nie zachęca do typowego wypoczynku nad wodą.
Pewnym atutem pozostaje ścieżka biegnąca wzdłuż jeziora, miejscami prowadząca przy nieczynnym torowisku. Spacer nią może być przyjemny, choć trzeba mieć świadomość, że przez większość trasy wody praktycznie nie zobaczymy. Najłatwiejszy dostęp do brzegu znajduje się od strony wschodniej, gdzie zachowało się kilka dzikich dojść do linii wody.
Historia
Jezioro Dzierżno Małe, podobnie jak sąsiednie zbiorniki, ma pochodzenie antropogeniczne. Powstało w wyniku działalności przemysłowej związanej z regulacją rzeki Kłodnicy oraz eksploatacją surowców w regionie. W XX wieku intensywny rozwój przemysłu na Górnym Śląsku wymusił tworzenie zbiorników retencyjnych i technologicznych, które miały zabezpieczać gospodarkę wodną oraz pełnić funkcje przeciwpowodziowe.
Z czasem zbiornik zaczął pełnić również rolę rekreacyjną. W okresie powojennym, szczególnie w latach 60. i 70., okolice jeziora były popularnym miejscem wypoczynku mieszkańców Pyskowic i okolicznych miast. Powstawały zakładowe ośrodki wczasowe należące do dużych śląskich przedsiębiorstw. Był to czas, gdy wypoczynek „pod gruszą” nad wodą był jedną z niewielu dostępnych form rekreacji.
Po transformacji ustrojowej wiele z tych ośrodków straciło rację bytu. Część została sprywatyzowana, inne popadły w ruinę lub zostały całkowicie opuszczone. Brak spójnej koncepcji zagospodarowania sprawił, że jezioro stopniowo traciło znaczenie rekreacyjne, ustępując popularnością Dzierżnu Dużemu i Pławniowicom.
Dziś Dzierżno Małe pełni głównie funkcję zbiornika wodnego o znaczeniu lokalnym, z ograniczoną rolą turystyczną i rekreacyjną.
Liczby
- rok uruchomienia zbiornika: 1938
- typ: zbiornik poeksploatacyjny (zalane wyrobisko popiaskowe)
- normalny poziom piętrzenia: 204,00 m n.p.m.
- powierzchnia lustra wody przy normalnym piętrzeniu: ok. 1,2 km²
- pojemność przy normalnym piętrzeniu: ok. 10 mln m³
- głębokość maksymalna: w opracowaniach ok. 15–25 m
Podsumowanie i parkowanie
Dzierżno Małe to jezioro z potencjałem, który niestety od lat pozostaje niewykorzystany. Z jednej strony mamy duży zbiornik wodny, z drugiej – niemal całkowity brak sensownego dostępu do brzegu. Ogrodzone ośrodki, z których część wygląda na dawno porzucone, skutecznie odbierają temu miejscu jakikolwiek rekreacyjny charakter.
Spacer wokół jeziora może być przyjemny, jeśli ktoś lubi industrialno-dzikie klimaty i nie przeszkadza mu brak widoków na wodę. To raczej propozycja dla cierpliwych spacerowiczów niż dla osób szukających kontaktu z jeziorem. Na wypoczynek, plażowanie czy dłuższy postój miejsce zupełnie się nie nadaje.
Dojścia do brzegu od wschodniej strony są dzikie, bez infrastruktury, ale przynajmniej pozwalają zobaczyć jezioro z bliska. Trzeba jednak liczyć się z tym, że wszystko odbywa się tu „na własną odpowiedzialność”.
Podsumowując – Dzierżno Małe to miejsce raczej dla ciekawskich niż dla wypoczywających. Można tu zajrzeć z czystej ciekawości, ale trudno je polecić jako cel wycieczki sam w sobie.u w Pławniowicach również można znaleźć miejsca parkingowe, skąd można się przespacerować nad jezioro.
Jeśli chodzi o parkowanie, najwygodniej zostawić samochód na dużym parkingu przy skrzyżowaniu ulic Nad Kanałem i Adama Mickiewicza. Alternatywą są miejsca w okolicach strzelnicy przy ulicy Wędkarza lub Węgorza. To rozwiązania wystarczające na krótki spacer lub szybki rekonesans.
położenie
Galeria zdjęć z wyjazdu
